Tin Tức
SPDIF là gì?
Lật mặt sau TV, soundbar hay đầu thu, bạn dễ bắt gặp dòng chữ SPDIF hoặc S/PDIF cạnh một cổng nhỏ. Nhiều người đoán đó là cổng quang, số khác nghĩ là cổng AV. Vậy SPDIF là gì, nó truyền được loại âm thanh nào và dùng thế nào để nối TV với dàn loa nhà bạn? Cùng tìm hiểu ngắn gọn dưới đây.
SPDIF là gì?
SPDIF (viết đầy đủ là S/PDIF) là viết tắt của Sony/Philips Digital Interface, một chuẩn truyền âm thanh số do hai hãng Sony và Philips phát triển từ thời đầu CD. Chuẩn này quy định cách đóng gói dữ liệu âm thanh số để gửi từ thiết bị này sang thiết bị khác qua một sợi dây duy nhất.
Điều quan trọng cần nhớ: SPDIF là chuẩn tín hiệu, không phải một loại dây cụ thể. Cùng một tín hiệu SPDIF có thể đi qua cáp quang hoặc cáp đồng trục.
Hai dạng cổng SPDIF phổ biến
SPDIF Optical (Toslink)
Dùng ánh sáng truyền qua sợi quang. Cổng có hình vuông vát góc, thường có nắp che bụi, in chữ OPTICAL hoặc DIGITAL AUDIO OUT (OPTICAL). Khi TV đang xuất tiếng, đầu cổng phát ánh sáng đỏ. Đây là dạng gặp nhiều nhất trên TV hiện nay.
SPDIF Coaxial
Dùng dòng điện truyền qua cáp đồng trục, đầu cắm hình tròn giống jack RCA. Cổng thường in chữ COAXIAL hoặc DIGITAL OUT và chỉ có một lỗ, khác với cổng RCA Analog luôn đi thành cặp đỏ trắng. Dạng này hay gặp trên đầu DVD, đầu thu, amply AV.
SPDIF truyền được những gì?
- PCM 2 kênh: âm thanh stereo không nén, dạng phổ biến nhất khi xem TV, nghe nhạc.
- Dolby Digital và DTS dạng nén: cho phép đưa âm thanh vòm 5.1 tới amply hoặc bộ giải mã hỗ trợ.
SPDIF không truyền được PCM nhiều kênh không nén, cũng không truyền được các định dạng lossless như Dolby TrueHD hay Dolby Atmos bản đầy đủ. Những định dạng này cần HDMI, cụ thể là HDMI eARC nếu đi từ TV ra dàn âm thanh.
SPDIF dùng để làm gì trong gia đình?
Công dụng phổ biến nhất là đưa âm thanh từ TV ra thiết bị bên ngoài:
- Nối TV với soundbar hoặc amply có cổng Optical.
- Nối TV với bộ DAC để chuyển sang RCA, 3.5mm cho amply, loa cũ.
- Nối đầu DVD, đầu thu với amply AV qua cổng Coaxial.
- Nối máy tính có cổng SPDIF với dàn âm thanh.
Cách dùng SPDIF với amply, loa cũ
Amply karaoke, loa vi tính đời cũ thường chỉ có cổng RCA Analog nên không nhận trực tiếp tín hiệu SPDIF. Khi đó bạn cần một bộ DAC ở giữa:
TV (cổng SPDIF) → dây Optical hoặc Coaxial → DAC → dây RCA → amply, loa
- Cắm dây từ cổng SPDIF của TV vào cổng vào cùng loại trên DAC.
- Cấp nguồn 5V cho DAC qua cáp USB.
- Cắm dây RCA hoặc 3.5mm từ DAC sang amply.
- Trong cài đặt âm thanh của TV, chọn đầu ra Optical hoặc loa ngoài, định dạng PCM. Tên mục cài đặt có thể khác tuỳ hãng và đời TV.
- Bật amply, chọn đúng cổng vào, tăng âm lượng từ từ.
Ưu và nhược điểm của SPDIF
- Ưu điểm: phổ biến, dễ cắm, không cần cấu hình phức tạp; bản Optical miễn nhiễm nhiễu điện; chất lượng stereo hoàn toàn đủ cho xem phim, nghe nhạc.
- Nhược điểm: băng thông hạn chế, không truyền được âm thanh lossless nhiều kênh; không có kênh điều khiển như HDMI CEC nên thường phải chỉnh âm lượng riêng trên amply.
Câu hỏi thường gặp
SPDIF và Optical có phải là một?
Không hẳn. Optical (Toslink) là một dạng cổng dùng để truyền tín hiệu SPDIF. Dạng còn lại là Coaxial. Trên TV, khi thấy chữ SPDIF thì phần lớn là cổng Optical.
Cắm SPDIF rồi mà không có tiếng thì làm sao?
Kiểm tra đầu dây Optical có sáng đỏ không, DAC có đèn nguồn không, rồi chuyển định dạng đầu ra của TV sang PCM. Nếu TV đang xuất Dolby hoặc Bitstream, DAC 2 kênh phổ thông sẽ không phát ra tiếng.
Cổng SPDIF có truyền được âm thanh 5.1 không?
Có, nhưng chỉ ở dạng nén Dolby Digital hoặc DTS, và thiết bị nhận phải có bộ giải mã hỗ trợ các định dạng đó.
Kết luận
SPDIF là chuẩn truyền âm thanh số qua cáp quang hoặc cáp đồng trục, có mặt trên hầu hết TV, đầu thu và soundbar. Với amply, loa chỉ có cổng RCA, chỉ cần thêm một bộ DAC và chỉnh TV sang PCM là dùng được. Đọc tiếp SPDIF Optical và Coaxial khác nhau thế nào, Optical/Toslink là gì hoặc xem bộ chuyển đổi của DROIT.
