Tin Tức
PCM là gì?
Trong menu âm thanh của TV có một lựa chọn tên PCM, và hầu như ai lắp bộ DAC cũng được dặn “nhớ chuyển sang PCM”. Vậy PCM là gì, nó khác gì các lựa chọn Auto, Bitstream, Dolby, và tại sao lại quan trọng đến vậy? Bài viết dưới đây giải thích từ gốc, không cần kiến thức kỹ thuật.
PCM là gì?
PCM là viết tắt của Pulse Code Modulation, tạm dịch là điều chế xung mã. Đây là cách phổ biến nhất để biểu diễn âm thanh dưới dạng số. Trên TV và amply, bạn cũng có thể thấy chữ LPCM (Linear PCM), về cơ bản là cùng một loại.
Điểm quan trọng nhất: PCM là âm thanh số không nén. Dữ liệu được giữ nguyên như sau khi số hoá, thiết bị nhận chỉ việc chuyển thành Analog là phát ra tiếng, không cần giải mã thêm.
PCM hoạt động như thế nào?
Âm thanh ngoài đời là một làn sóng liên tục. Để lưu thành số, thiết bị làm hai việc:
Lấy mẫu (sampling)
Đo độ cao của sóng âm rất nhiều lần mỗi giây. Số lần đo gọi là tần số lấy mẫu, ví dụ 44.1kHz nghĩa là 44.100 lần mỗi giây. Đĩa CD dùng 44.1kHz, còn âm thanh của TV và video thường dùng 48kHz.
Lượng tử hoá (bit depth)
Mỗi lần đo được ghi lại bằng một con số có độ chính xác nhất định, gọi là độ sâu bit. CD dùng 16-bit, âm thanh độ phân giải cao thường dùng 24-bit. Bit càng nhiều thì dải động càng rộng, tiếng nhỏ nhất và lớn nhất được ghi lại chi tiết hơn.
Chuỗi các con số đó chính là PCM. Khi phát lại, DAC đọc chuỗi số và dựng lại làn sóng âm để gửi tới amply, loa.
PCM có ở đâu trong gia đình?
- Đĩa CD và file nhạc WAV: lưu trực tiếp dạng PCM.
- File FLAC: nén không mất dữ liệu, khi phát được giải nén trở lại thành PCM.
- TV, TV box: dù nguồn là Dolby hay AAC, TV có thể giải mã rồi xuất ra dạng PCM qua cổng Optical, HDMI.
- Máy tính, điện thoại: mọi âm thanh trước khi tới DAC bên trong đều ở dạng PCM.
Lựa chọn PCM trong cài đặt TV nghĩa là gì?
Trong mục định dạng âm thanh đầu ra số (thường tên là Digital Audio Out, Digital Output Audio Format hoặc tương tự, tuỳ hãng và đời TV), bạn thường thấy các lựa chọn:
- PCM: TV tự giải mã mọi loại âm thanh, rồi gửi ra PCM 2 kênh stereo.
- Auto, Bitstream, Passthrough hoặc Dolby Digital: TV gửi nguyên luồng Dolby, DTS dạng nén cho thiết bị phía sau tự giải mã.
Nếu thiết bị phía sau là bộ DAC 2 kênh phổ thông, nó chỉ hiểu PCM. Để TV ở chế độ Bitstream thì DAC nhận dữ liệu không đọc được, kết quả là im lặng hoặc tiếng rè lạ. Đó là lý do lời khuyên “chuyển sang PCM” luôn đi kèm khi lắp DAC.
PCM có phải chất lượng thấp hơn Dolby?
Không. PCM là dữ liệu không nén nên về độ trung thực không thua kém. Điều khác biệt là số kênh: qua cổng Optical, PCM chỉ đi được 2 kênh. Muốn âm thanh vòm 5.1 qua Optical thì phải dùng Dolby Digital hoặc DTS dạng nén, và cần bộ giải mã tương ứng. Với dàn amply karaoke, loa stereo trong gia đình, PCM 2 kênh là hoàn toàn phù hợp.
Cách chuyển TV sang PCM nhanh
- Mở Cài đặt, vào mục Âm thanh.
- Tìm mục Cài đặt chuyên gia, Nâng cao hoặc Đầu ra âm thanh số.
- Chọn định dạng đầu ra là PCM.
- Nếu có mục độ trễ âm thanh, để mặc định trước, chỉnh sau khi đã có tiếng.
Tên và vị trí menu có thể khác nhau tuỳ hãng và đời TV. Hãy tìm các từ khoá Digital, Optical, Audio Format.
Câu hỏi thường gặp
PCM và LPCM khác nhau không?
Trong thiết bị gia đình, PCM và LPCM thường chỉ cùng một thứ: âm thanh số không nén dạng tuyến tính. Bạn chọn mục nào có chữ PCM là được.
Chuyển sang PCM có mất âm thanh vòm không?
Qua cổng Optical thì PCM chỉ có 2 kênh, nên âm thanh 5.1 sẽ được TV trộn xuống stereo. Với dàn 2 loa hoặc amply karaoke, bạn gần như không mất gì.
Vì sao chọn PCM rồi vẫn không có tiếng?
Kiểm tra đèn nguồn DAC, ánh sáng đỏ ở đầu dây Optical, công tắc chọn cổng vào trên DAC và cổng vào trên amply. Một số TV cần chọn loa ngoài hoặc Optical làm đầu ra âm thanh chính.
Kết luận
PCM là âm thanh số không nén, dạng “ngôn ngữ chung” mà mọi DAC đều hiểu. Chọn PCM trên TV là bước đơn giản giúp bộ DAC, amply phát tiếng ổn định. Đọc tiếp tại sao TV phải chuyển Audio Format sang PCM, PCM và Dolby Digital khác nhau thế nào hoặc xem các bộ DAC của DROIT.
