Digital Audio là gì?

Bạn thường thấy chữ Digital Audio Out ở mặt sau TV, trên hộp soundbar hay trong phần cài đặt âm thanh. Vậy Digital Audio là gì, khác gì với âm thanh truyền thống và vì sao nó quyết định việc TV nhà bạn có cắm được vào amply, loa cũ hay không? Bài viết này giải thích ngắn gọn, dễ hiểu và có hướng dẫn kết nối thực tế.

Digital Audio là gì?

Digital Audio (âm thanh kỹ thuật số) là âm thanh được ghi lại, lưu trữ và truyền đi dưới dạng dãy số 0 và 1. Thay vì truyền một dòng điện biến đổi liên tục theo sóng âm, thiết bị sẽ “đo” âm thanh rất nhiều lần mỗi giây và ghi lại mỗi lần đo thành một con số.

File nhạc trên điện thoại, âm thanh phim trên TV, tiếng game trên máy chơi game đều là Digital Audio. Nói cách khác, gần như mọi nguồn phát hiện đại đều xử lý âm thanh ở dạng số.

Digital Audio hoạt động như thế nào?

Quá trình tạo ra âm thanh số gồm hai thông số chính:

• Tần số lấy mẫu (sample rate): số lần đo âm thanh trong một giây. Nhạc CD dùng 44.1kHz, tức 44.100 lần mỗi giây; âm thanh phim, TV thường dùng 48kHz.
• Độ sâu bit (bit depth): độ chi tiết của mỗi lần đo, phổ biến là 16-bit hoặc 24-bit. Bit càng cao, khoảng động càng rộng.

Dạng tín hiệu số không nén phổ biến nhất gọi là PCM. Ngoài ra còn các định dạng nén cho âm thanh vòm như Dolby Digital hay DTS, thường thấy trong phim.

Ưu điểm của âm thanh số

• Chất lượng ổn định: tín hiệu chỉ là 0 và 1 nên ít bị méo khi truyền qua dây.
• Ít nhiễu: đặc biệt với cáp quang Optical, tín hiệu truyền bằng ánh sáng nên không bị nhiễu điện.
• Dễ lưu trữ và truyền tải: có thể lưu thành file, phát trực tuyến, sao chép mà không giảm chất lượng.
• Hỗ trợ nhiều kênh: một sợi cáp có thể mang âm thanh stereo hoặc âm thanh vòm.

Các cổng Digital Audio thường gặp

Optical (Toslink)

Cổng vuông nhỏ, thường có nắp che và phát ánh sáng đỏ khi hoạt động. Đây là cổng Digital Audio phổ biến nhất trên TV.

Coaxial

Cổng tròn giống RCA, thường có vòng màu cam. Hay gặp trên đầu DVD, đầu karaoke, một số TV và amply.

HDMI và HDMI ARC

HDMI truyền cả hình ảnh và âm thanh số. Cổng HDMI có chữ ARC còn cho phép TV trả âm thanh ngược ra soundbar hoặc amply.

USB

Máy tính và nhiều thiết bị có thể xuất Digital Audio qua USB tới bộ DAC hoặc card âm thanh ngoài.

Vì sao cần bộ chuyển đổi khi dùng Digital Audio?

Loa và tai nghe cuối cùng phải nhận tín hiệu dạng sóng (Analog) để màng loa rung và phát ra tiếng. Soundbar hay amply đời mới đã có sẵn mạch giải mã bên trong, nên cắm Optical hay HDMI là nghe được. Nhưng amply, loa vi tính, dàn karaoke cũ chỉ có cổng RCA hoặc 3.5mm thì không hiểu được tín hiệu số.

Lúc này bạn cần một bộ chuyển đổi đứng giữa: nguồn phát (TV, máy tính) → tín hiệu Digital → bộ chuyển đổi DAC → tín hiệu Analog → loa, amply, tai nghe.

Digital Audio trong thiết bị gia đình

Trong một phòng khách điển hình, Digital Audio đi qua nhiều chặng. TV nhận âm thanh số từ ứng dụng xem phim hoặc truyền hình, TV box và máy chơi game gửi âm thanh số qua HDMI, rồi TV có thể xuất tiếp ra Optical hoặc HDMI ARC. Chỉ ở bước cuối cùng, khi tới loa hoặc tai nghe, tín hiệu mới được chuyển sang Analog. Hiểu chuỗi này giúp bạn biết cần đặt bộ chuyển đổi ở đâu.

Câu hỏi thường gặp

Digital Audio có hay hơn Analog không?

Không hẳn. Digital Audio có lợi thế về độ ổn định và ít nhiễu khi truyền tải. Chất lượng nghe cuối cùng còn phụ thuộc vào bộ giải mã, amply và loa.

Digital Audio Out trên TV là cổng nào?

Thường là cổng Optical. Một số TV ghi thêm Coaxial hoặc dùng HDMI ARC làm đầu ra âm thanh số.

Vì sao cắm cổng Digital vào bộ chuyển đổi mà không có tiếng?

TV có thể đang xuất Dolby, DTS hoặc Bitstream trong khi bộ chuyển phổ thông chỉ giải mã PCM. Hãy vào cài đặt âm thanh của TV và chọn đầu ra PCM.

Kết luận

Digital Audio là âm thanh dạng số 0 và 1, có mặt trên hầu hết nguồn phát hiện nay nhờ chất lượng ổn định, ít nhiễu và dễ truyền tải. Khi thiết bị nghe chỉ nhận tín hiệu Analog, một bộ DAC sẽ giúp bạn kết nối dễ dàng. Đọc tiếp Analog và Digital khác nhau thế nào và DAC là gì để hiểu trọn vẹn.